12 tanaman ini boleh halau nyamuk di rumah dengan berkesan

Di Malaysia, dua jenis penyakit bawaan nyamuk yang boleh mengancam nyawa ialah denggi dan malaria. Salah satu cara untuk menghalau nyamuk secara semulajadi ialah dengan menggunakan tanaman, tumbuhan dan pokok-pokok tertentu yang terbukti keberkesanannya.

© Tapaton Promla/ 123RF

Penyakit bawaan nyamuk bukan perkara yang asing lagi dalam kalangan rakyat Malaysia. Setiap tahun banyak kes-kes yang dilaporkan akibat serangga ini. Menurut sebuah laporan terkini oleh The Star, pada tahun 2019 sahaja terdapat sebanyak 130,101 kes denggi yang dilaporkan, dengan 182 kes daripadanya membawa kepada kematian. Jumlah tersebut merupakan yang tertinggi dicatatkan di negara ini. Di rantau Asia pula, Malaysia ialah negara kedua tertinggi bagi kes denggi yang dilaporkan.

Ini disebabkan oleh pembiakan nyamuk aedes terutamanya di tempat air bertakung, begitu juga perubahan cuaca panas dan hujan yang silih berganti. Lebih buruk, nyamuk aedes turut menjadi punca bagi penyakit-penyakit lain seperti Chikungunya dan Zika. Setakat ini, tiada lagi kes kematian atau pendarahan yang dilaporkan  di Malaysia.

Bagi kes malaria pula, NST melaporkan bahawa terdapat di antara 4,000 hingga 5,000 kes yang dicatatkan di Malaysia pada setiap tahun. Kebanyakannya ialah zoonotik, di mana parasit yang ada pada monyet telah berpindah ke manusia melalui gigitan nyamuk yang telah dijangkiti.

Secara keseluruhannya, penyakit malaria di negara ini banyak dilaporkan di Sabah, Sarawak dan di beberapa kawasan luar bandar di Semenanjung Malaysia. Walaupun anda tinggal di bandar, anda masih berisiko terkena penyakit yang disebabkan oleh nyamuk, terutamanya denggi. Pastikan persekitaran rumah anda sentiasa bersih. Pastikan juga kediaman anda tidak ketinggalan dalam aktiviti semburan kabus nyamuk (fogging) yang sering dianjurkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).

Sudah menjadi tanggungjawab kita semua untuk memastikan kawasan setempat dan tempat tinggal bebas penyakit. Bak kata orang, cegah sebelum parah. Apa kata anda cuba 12 tanaman, tumbuhan dan pokok-pokok ini untuk menghalau nyamuk. Bukan sahaja ia berkesan, malah selamat dan semulajadi.

1. Serai

petua-halau-cicak-serai

© photodee/ 123RF

Serai merupakan tanaman yang paling mudah untuk didapati. Selain digunakan dalam masakan, serai juga sangat berkesan untuk menghalau nyamuk. Ia mempunyai kandungan citral yang tinggi, iaitu suatu komponen yang mempunyai pelbagai khasiat pada kesihatan manusia.

Selain itu,  kajian juga telah membuktikan keberkesanan tanaman ini sebagai penghalau nyamuk. Oleh kerana baunya agak kuat, serai dan minyak serai sering digunakan untuk menghalau serangga, termasuklah nyamuk, lipas dan cicak.

Cara-cara:

Isikan beberapa tangkai serai yang masih segar ke dalam sebuah bekas. Letakkan bekas tersebut di mana-mana bahagian rumah yang menjadi tumpuan nyamuk. Bukan itu sahaja, ia berkesan untuk membunuh larva nyamuk atau jentik-jentik yang baru membiak. 

BACA: 12 petua paling berkesan halau cicak dari rumah

2. Daun teh

© serezniy / 123RF

Daun teh bersifat anti-septik, anti-kulat, anti-viral, dan anti-bakteria. Pokok teh juga merupakan salah satu tanaman yang sangat digemari oleh mereka yang minat berkebun kerana ia mudah tumbuh dan dijaga. Pokok teh juga fleksibel kerana ia boleh ditanam secara besar-besaran di luar rumah atau kecil-kecilan di dalam sebuah bekas.

Cara-cara:

  • Rendam beberapa helai daun  teh di dalam air dan titiskan sedikit minyak biji anggur.
  • Biarkan selama sejam.
  • Isi rendaman tersebut ke dalam bekas penyembur dan sembur mana-mana bahagian rumah yang menjadi tumpuan nyamuk.

Anda juga boleh letak sebuah pokok teh yang kecil di dalam rumah bagi menghalau nyamuk.

3. Daun pudina

mint-leaves-indoor-plants

© karandaev/ 123RF

Tak kira sama ada segar atau kering, pudina kekal dengan aromanya yang kuat, menyegarkan dan menenangkan. Walaupun baunya menyenangkan bagi manusia, ia sangat mengganggu bagi serangga ini.

Cara-cara:

  • Rendam beberapa helai daun pudina di dalam air dan titiskan sedikit minyak biji anggur.
  • Biarkan selama sejam.
  • Isi rendaman tersebut ke dalam bekas penyembur dan sembur mana-mana bahagian rumah yang menjadi tumpuan nyamuk.
  • Anda juga boleh letak sebuah pokok pudina yang kecil di dalam rumah bagi menghalau nyamuk.

BACA: 4 jenis tanaman yang sesuai di tanam di dalam rumah

4. Vanilla

© Sergey Kolesnikov/ 123RF

Walaupun cuaca di Malaysia panas, pokok vanilla masih boleh ditanam dan dijaga, asalkan ia menerima 30% hingga 40% cahaya matahari dan 60% hingga 80% kelembapan selama lapan bulan. Daun vanilla yang telah dikeringkan boleh mewangikan seluruh ruang di rumah, dan bau wanginya yang kuat mampu menghalau nyamuk.

Cara-cara:

  • Isi beberapa helai daun vanilla yang kering di dalam sebuah bekas dan letakkan ia di mana-mana bahagian rumah yang menjadi tumpuan nyamuk.
  • Anda juga boleh menggantungkan beberapa helai daun vanilla yang kering di dalam rumah atau menyapu daun vanilla yang segar pada kulit untuk menghalau nyamuk.

5. Bunga tahi ayam

© Ufuk ZIVANA/ 123RF

Kurangkan penularan wabak denggi dengan bunga tahi ayam. Walaupun rupanya cantik dan menyerlah, bunga tahi ayam atau Lantana Camara amat ‘ditakuti’ disebabkan oleh baunya yang agak busuk, terutamanya bila ia telah dihancurkan sehingga lumat.

Di Amerika Utara, bunga tahi ayam sering ditanam berdekatan dengan sayur-sayuran dan buah-buahan bagi menghalang arnab dan rusa daripada memakan tanaman yang ada. Di Asia pula, bunga tahi ayam digunakan untuk menghalau pelbagai serangga, termasuk nyamuk. Anda juga boleh menanam bunga ini di halaman rumah anda. Ia mudah didapati dan senang untuk dijaga.

Cara-cara:

Letak  pokok bunga tahi ayam yang kecil di dalam rumah. Jika baunya terlalu mengganggu, letakkan ia di luar rumah berdekatan dengan bekas takungan air (seperti pasu atau baldi) atau saluran longkang.

6. Bunga cengkih dan limau nipis

© ingridhs/ 123RF

Cengkih yang anda beli di kedai sebenarnya adalah tunas bunga yang diambil sebelum ia sempat mekar dan dikeringkan. Cengkih mempunyai banyak kegunaan dan ianya bersifat aromatik dan kaya dengan perisa. Begitu juga dengan limau nipis yang berbau sitrus. Apabila kedua-dua tanaman ini digabungkan, ia mampu menghasilkan bau yang tidak disenangi oleh nyamuk.

Cara-cara:

  • Potong limau nipis kepada setengah bahagian
  • Cucukkan bunga cengkih pada limau tersebut
  • Letakkan berdekatan anda atau di kawasan yang banyak nyamuk.

7. Rosemary

© marrakeshh / 123RF

Tumbuhan malar hijau ini merupakan rempah yang sering digunakan dalam masakan barat. Aromanya menyerlahkan rasa masakan dan ia juga digunakan untuk tujuan perubatan seperti mengubati gout. Rosemary boleh ditanam di dalam pasu dan letakkan di tempat yang teduh. Selain nyamuk, rosemary juga boleh digunakan untuk menghalau lalat.

Cara-cara:

Bakar Rosemary di waktu petang. Asap dan bau dari pembakaran tersebut akan mengahalau nyamuk dari menghampiri rumah anda.

8. Catnip

© Thorsten Nilson/ 123RF

Nepeta Cataria atau lebih dikenali sebagai catnip merupakan tanaman yang sangat disukai oleh kucing. Apabila terhidu atau makan tumbuhan ini, kucing akan berkhayal dan seolah-olah mabuk. Kucing mungkin sukakan tumbuhan ini, tapi tidak bagi nyamuk. Tumbuhan ini menghasilkan minyak pati Nepetalactone yang dikatakan lebih berkesan dari racun serangga.  Selain nyamuk aedes, ia juga berkesan untuk menghalau lalat.

Cara-cara:

Tanam pokok ini di halaman rumah anda. Pastikan ia tidak ditanam di kawasan yang boleh menghalang pandangan kerana pokok ini tumbuh tinggi.

9. Lavender

beautiful garden Lavender flower arrangement

© Robert Przybysz/ 123RF

Aromanya yang harum dan menenangkan boleh membantu anda untuk mendapatkan tidur yang berkualiti. Bukan itu sahaja, ia juga bersifat antiseptik dan anti-kulat. Nyamuk tidak menggemari tumbuhan ini kerana ia mengadungi Linalool dan Lynalyl Asetat. Kedua-dua komponen ini menyebabkan nyamuk ‘mengantuk’ dan ‘khayal’.

Cara-cara:

Letakkan tanam ini berhampiran tingkap atau pintu. Anda juga boleh menggosokkan bunganya pada kulit untuk mengeluarkan minyak Lavender.

BACA: Tip berkebun di balkoni bersama Daphne Iking

10. Daun selasih/ Basil 

© Daniel Kaesler/ 123RF

Selasih atau Basil bersifat toksik terhadap nyamuk. Ini menjadikannya antara penghalau nyamuk semula jadi yang paling berkesan.  Aromanya yang sedikit menyegat menjadikan nyamuk benci akan tumbuhan ini. Kajian mendapati tumbuhan ini mampu memberikan perlindungan sehingga 100% terhadap nyamuk pembawa Malaria.

Cara-cara:

Anda boleh tanam selasih di dalam pasu-pasu kecil dan letakkannya di dapur atau di bahagian-bahagian rumah yang lain seperti tingkap.

11. Geranium

© Gu Min/ 123RF

Di Malaysia, tanaman ini dikenali sebagai Pokok Jeremin. Tumbuhan malar tropika ini berbau harum kerana mengandungi Geraniol dan Sitronelol yang tinggi. Sudah tentu nyamuk bencikan bau-bauan ini.

Cara-cara:

Goncangkan pokok ini atau tiup sehingga ia menghasilkan bau. Anda juga boleh tanam pokok ini di dalam pasu kecil dan letakkan di dapur, bilik tidur atau ruang tamu. Ia bukan sahaja melindungi rumah anda dari nyamuk malah sesuai dijadikan hiasan kerana bunganya yang cantik.

12. Bawang putih

© Irina Astashkina/ 123RF

Banyak betul kegunaan bawang putih ni. Patutlah ia sering digunakan sebagai bahan anti serangga yang semulajadi.

Cara-cara:

Hiris bawang putih dan letakkan di pintu dan tingkap rumah. Selain itu, anda juga boleh bawang ini dengan minyak pati lavender untuk kesan yang lebih optimum.

BACA: 6 petua mesra alam yang berkesan bagi menghalau serangga perosak di rumah

Kesemua jenis tanaman ini boleh didapati di kebanyakan kedai bunga, pasaraya, dan juga kedai dalam talian di Malaysia, sama ada dalam bentuk pokok atau peket. Untuk tips yang berkaitan, baca artikel-artikel mengenai gaya hidup di iProperty.com.my.

Share